शिक्षणात मोठा बदल! सहावीपासून तीन भाषा अनिवार्य – CBSE घोषणा
CBSE बोर्डाने नवीन शिक्षणक्रम जाहीर केला असून, त्यानुसार इयत्ता सहावीपासून तीन भाषा विषय अनिवार्य करण्यात आले आहेत. तसेच इयत्ता नववीपासून गणित आणि विज्ञान या विषयांसाठी द्विस्तरीय (दोन स्तरांची) रचना लागू करण्यात आली आहे.
CBSE बोर्डाच्या शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी एक महत्त्वाचा बदल जाहीर करण्यात आला आहे. नव्या शिक्षणक्रमानुसार आता इयत्ता सहावीपासून तीन भाषा शिकणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. हा निर्णय विद्यार्थ्यांच्या भाषिक कौशल्यांचा विकास आणि बहुभाषिकतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी घेण्यात आला आहे.
नवीन नियमांनुसार, इयत्ता सहावीपासून तीन भाषा विषयांचा अभ्यासक्रमात समावेश असेल. यामध्ये दोन भाषा भारतीय असणे बंधनकारक असेल, तर तिसरी भाषा विद्यार्थ्यांना उपलब्ध ४२ भाषांमधून निवडण्याची मुभा देण्यात आली आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना विविध भाषा आणि संस्कृतींची ओळख होण्यास मदत होणार आहे.
यासोबतच, CBSE बोर्डाने इयत्ता नववीपासून गणित आणि विज्ञान या विषयांसाठी द्विस्तरीय (दोन स्तरांची) रचना लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या क्षमतेनुसार आणि आवडीनुसार विषयांचा अभ्यास करता येणार असून, शिक्षण अधिक सोपे आणि परिणामकारक होईल.
हा नवीन शिक्षणक्रम पुढील शैक्षणिक वर्षापासून लागू होणार असून, विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी हा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे.
सीबीएसई बोर्डाच्या शाळांमध्ये येत्या शैक्षणिक वर्षापासून इयत्ता सहावीपासून विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकणे अनिवार्य असणार आहे. मात्र, परदेशातून भारतीय शाळांमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना या तीन भाषांच्या अटीतून सूट देण्यात येणार आहे.
यासोबतच, मंडळाने गणित आणि विज्ञान विषयांसाठी नवीन पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे. नेहमीच्या ८० गुणांच्या परीक्षेबरोबरच आता २५ गुणांची स्वतंत्र परीक्षा घेतली जाणार असून, या परीक्षेत विद्यार्थ्यांची आकलन क्षमता सखोलपणे तपासली जाईल. या २५ गुणांचा समावेश अंतिम गुणांमध्ये केला जाणार नाही, मात्र त्याची नोंद गुणपत्रिकेत स्वतंत्रपणे करण्यात येणार आहे.
CBSE : विद्यार्थ्यांसाठी काय बदलणार?
आतापर्यंत बहुतांश शाळांमध्ये दोन भाषा अनिवार्य होत्या; मात्र नव्या धोरणानुसार आता विद्यार्थ्यांना एक अतिरिक्त भाषा शिकणे बंधनकारक होणार आहे. या बदलामुळे त्यांच्या अभ्यासाची व्याप्ती वाढणार असून, नवीन भाषा शिकण्याची आणि ती अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्याची संधी मिळणार आहे.
CBSEच्या मते, या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांची विचारशक्ती विकसित होईल तसेच विविध भाषा आणि संस्कृतींबद्दलची त्यांची समज अधिक व्यापक होईल.
CBSE Three Language : तिसऱ्या भाषेला अधिक वेळ का दिला जात आहे?
नवीन शिक्षण पद्धतीनुसार इयत्ता ६ वी ते ८ वी हा मधला (मिडल स्टेज) टप्पा मानला जातो. या काळात विद्यार्थ्यांचा तिसऱ्या भाषेचा अभ्यास सुरू होणार असून, ती भाषा प्रभावीपणे आत्मसात करण्यासाठी त्यांना पुरेसा वेळ दिला जाणार आहे.
सीबीएसईच्या मते, अनेक विद्यार्थ्यांसाठी तिसरी भाषा पूर्णपणे नवीन असू शकते. त्यामुळे ती भाषा समजून घेण्यासाठी, बोलण्यासाठी आणि लिहिण्यासाठी सातत्याने सराव आणि अधिक वेळ देणे आवश्यक आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांची भाषिक कौशल्ये अधिक मजबूत होतील.
भाषा संस्कृती आणि अस्मितेला जोडणारा सेतू
अभ्यासक्रमाच्या नव्या आराखड्यानुसार, भाषा ही केवळ एक विषय नसून ती संस्कृती आणि समाजाशी जोडणारे महत्त्वाचे माध्यम आहे. भारतात अनेक समृद्ध भाषा असून प्रत्येक भाषेची स्वतंत्र ओळख आणि परंपरा आहे.
विद्यार्थी जेव्हा एकापेक्षा अधिक भारतीय भाषा शिकतात, तेव्हा त्यांना देशातील विविधता अधिक सखोलपणे समजते. यामुळे विविध संस्कृतींविषयी आदर निर्माण होतो आणि राष्ट्रीय एकात्मतेची भावना अधिक मजबूत होते.
