अवकाळी पावसामुळे कांदा उत्पादकांचे मोठे नुकसान; आधीच मजुरांची कमतरता आणि त्यातच पावसाचा आणखी फटका.

अवकाळी पावसाने कांदा उत्पादकांना मोठा फटका बसला असून, आधीच मजुरांच्या टंचाईचा सामना करत असताना पावसामुळे परिस्थिती अधिकच बिकट झाली आहे.

मंचर : आंबेगाव तालुक्याच्या पूर्व भागात  अचानक बदललेल्या हवामानामुळे अवकाळी पावसाची परिस्थिती निर्माण झाली आणि त्याचा मोठा फटका कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना बसला. सध्या कांदा काढणीचा हंगाम सुरू असल्याने अनेक शेतकरी शेतात काढलेला उन्हाळी कांदा वाळवण्यासाठी ठेवत आहेत. मात्र, सायंकाळी अचानक ढग दाटून येणे, विजांचा कडकडाट होणे आणि काही ठिकाणी हलक्या पावसाच्या सरी कोसळल्याने शेतकऱ्यांची मोठी धांदल उडाली.
मेंगडेवाडी, जारकरवाडी, पोंदेवाडी, काठापूर, लाखणगाव, निरगुडसर या परिसरात शेतकऱ्यांनी काढून ठेवलेल्या कांद्याला पावसापासून वाचवण्यासाठी अक्षरशः धावपळ केली. अनेकांनी तातडीने कांदा झाकण्यासाठी उपलब्ध साधनांचा वापर केला, तर काहींना अचानक आलेल्या पावसामुळे नुकसानही सहन करावे लागले.
आधीच मजुरांची टंचाई असल्याने शेतकऱ्यांना जास्त मजुरी देऊन कामे करून घ्यावी लागत आहेत. अशा परिस्थितीत अवकाळी पावसाने त्यांच्या अडचणीत आणखी भर घातली आहे. दिवसभर उकाडा असतानाच दुपारनंतर हवामानात झालेल्या बदलामुळे पावसाची चिन्हे दिसू लागली होती. त्यामुळे काही शेतकऱ्यांनी खबरदारी घेतली, मात्र अचानक आलेल्या सरींमुळे सर्वांना तयारी करता आली नाही.
एकीकडे नागरिकांना या पावसामुळे उकाड्यातून थोडासा दिलासा मिळाला असला, तरी कांदा उत्पादकांसाठी ही परिस्थिती चिंताजनक ठरली आहे. कारण, आधीच कांद्याचे बाजारभाव घसरलेले असताना अवकाळी पावसामुळे पिकाच्या गुणवत्तेवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांवर दुहेरी संकट ओढवले असून, पुढील काही दिवस हवामान कसे राहते याकडे सर्वांचे लक्ष लागून आहे.

अवकाळी पावसाचा फटका केवळ कांदाच नव्हे, तर कांद्याचे बी व इतर भाजीपाला पिकांनाही बसण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आधीच विविध अडचणींना सामोरे जाणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती अधिकच चिंताजनक ठरत आहे. उत्पादन खर्च वाढलेला, मजुरांची टंचाई आणि बाजारभावातील अनिश्चितता यामुळे शेतकरी आधीच अडचणीत असताना अवकाळी पावसामुळे पिकांचे नुकसान होण्याची भीती वाढली आहे. विशेषतः काढणीच्या टप्प्यावर असलेल्या पिकांना या पावसाचा मोठा फटका बसू शकतो, ज्यामुळे उत्पादनाची गुणवत्ता घसरण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, कडाक्याच्या उन्हाने हैराण झालेल्या नागरिकांना निसर्गाने काहीसा दिलासा दिला असला, तरी हा दिलासा अल्पकाळ टिकणारा ठरला. गेल्या काही दिवसांपासून वाढलेल्या तापमानामुळे पिंपरी-चिंचवड परिसरातील नागरिक अक्षरशः होरपळून निघत होते. सूर्याच्या प्रखर तडाख्यामुळे दैनंदिन जीवनही विस्कळीत झाले होते. अशा परिस्थितीत दुपारच्या सुमारास अचानक हवामानात मोठा बदल झाला.
दुपारी अडीचच्या सुमारास आभाळ भरून आले, काळे ढग दाटून आले आणि काही क्षणातच सोसाट्याच्या वाऱ्यासह अवकाळी पावसाने जोरदार हजेरी लावली. या पावसाने शहराला अक्षरशः झोडपून काढले. काही ठिकाणी वाऱ्याचा वेग इतका होता की, झाडांच्या फांद्या तुटण्याचे प्रकारही घडले. अचानक आलेल्या या बदलामुळे रस्त्यावर असलेल्या नागरिकांची एकच तारांबळ उडाली. अनेकांनी आसरा शोधण्यासाठी धावपळ केली, तर वाहनचालकांनाही वाहतूक कोंडीचा सामना करावा लागला.
या पावसामुळे वातावरणात गारवा निर्माण होऊन तापमानात काही प्रमाणात घट झाली आहे. उकाड्याने हैराण झालेल्यांना यामुळे थोडा दिलासा मिळाला असला, तरी या बदलत्या हवामानाचा शेतीवर होणारा परिणाम अधिक गंभीर मानला जात आहे. अवकाळी पावसामुळे पिकांचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त होत असून, शेतकऱ्यांसमोर पुन्हा एकदा नैसर्गिक संकट उभे ठाकले आहे.
एकीकडे शहरातील नागरिकांना उकाड्यातून काहीसा आराम मिळाला, तर दुसरीकडे ग्रामीण भागातील शेतकरी मात्र या अवकाळी पावसामुळे अधिकच चिंतेत सापडले आहेत. बदलत्या हवामानामुळे पुढील काही दिवस शेती आणि जनजीवनावर त्याचे परिणाम कसे होतील, याकडे सर्वांचे लक्ष लागून आहे.