एका रात्रीत सोने-चांदीचे दर गगनाला; आयात शुल्क वाढीचा मोठा परिणाम, ग्राहक चिंतेत

जळगाव : सराफा बाजारात मोठी खळबळ

देशभरात सोने आणि चांदीच्या दरामध्ये पुन्हा एकदा मोठी उसळी पाहायला मिळत आहे. जळगावसह महाराष्ट्रातील अनेक शहरांमध्ये सराफा बाजारात ग्राहकांची गर्दी वाढली असतानाच दरांमध्ये झालेल्या विक्रमी वाढीने सर्वसामान्य नागरिकांचे बजेट कोलमडले आहे. एका रात्रीत सोन्याच्या दरात तब्बल 8 हजार रुपयांची वाढ झाली असून चांदीचे दर तब्बल 20 हजार रुपयांनी वाढल्याने व्यापारी आणि ग्राहक दोघेही हैराण झाले आहेत.

जागतिक पातळीवर सुरू असलेल्या आर्थिक आणि राजकीय घडामोडींचा थेट परिणाम भारतीय बाजारपेठेवर होताना दिसत आहे. विशेषतः इराण आणि अमेरिका यांच्यात निर्माण झालेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने सोन्यावरील आयात शुल्कात मोठी वाढ करण्याचा निर्णय घेतल्याने सोने-चांदीच्या किमतींनी अक्षरशः आकाश गाठले आहे.

आयात शुल्कात मोठी वाढ

पूर्वी सोन्यावरील आयात शुल्क 6 टक्के होते. मात्र केंद्र सरकारने अचानक हा दर वाढवत तो 15 टक्क्यांपर्यंत नेला. या निर्णयाचा परिणाम थेट बाजारभावावर झाला. आयात शुल्क वाढल्यानंतर व्यापाऱ्यांना अधिक दराने सोने आयात करावे लागत असल्याने त्याचा अतिरिक्त भार ग्राहकांवर पडताना दिसत आहे.

सराफा बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, आयात शुल्कात वाढ झाल्यानंतर सोन्याचे दर सकाळी तब्बल 14 हजार रुपयांनी वाढले होते. मात्र काही तासांनंतर दरांमध्ये किंचित घसरण झाली. तरीदेखील दिवसअखेर सोन्याच्या किमती विक्रमी स्तरावरच राहिल्या.

जळगावमध्ये सोन्याचे विक्रमी दर

जळगाव हा महाराष्ट्रातील प्रमुख सुवर्ण बाजार मानला जातो. येथे सोन्याच्या व्यवहारांची मोठी उलाढाल होत असते. आजच्या व्यवहारामध्ये जीएसटीसह सोन्याचा दर 1 लाख 63 हजार 770 रुपयांपर्यंत पोहोचला. तर चांदीचा दर जीएसटीसह तब्बल 2 लाख 93 हजार रुपयांवर गेला.

एकाच दिवसात एवढी मोठी वाढ झाल्याने अनेक ग्राहकांनी खरेदी थांबवली आहे. लग्नसराईच्या हंगामात ही वाढ झाल्याने अनेक कुटुंबांचे आर्थिक नियोजन कोलमडले आहे. काही ग्राहकांनी आधीच बुकिंग केले असल्याने त्यांना अतिरिक्त पैसे मोजावे लागत आहेत.

युद्धाचा भारतीय बाजारावर परिणाम

इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणावामुळे जागतिक बाजारात अस्थिरता वाढली आहे. युद्धजन्य परिस्थितीत गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय म्हणून सोन्याकडे वळतात. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याची मागणी वाढते आणि दर वाढतात.

गेल्या काही महिन्यांमध्ये सोन्याच्या दरांमध्ये सतत चढउतार सुरू होते. फेब्रुवारी 2026 पूर्वी सोन्याचे दर विक्रमी पातळीवर पोहोचले होते. काही ठिकाणी 10 ग्रॅम सोन्याचा दर 2 लाखांच्या जवळ गेल्याची चर्चा होती. मात्र अमेरिकेने इराणवर हल्ला केल्यानंतर अचानक दर घसरले. याच काळात अनेकांनी कमी दराचा फायदा घेत मोठ्या प्रमाणात खरेदी केली.

आता पुन्हा एकदा परिस्थिती बदलली असून दरांनी वेगाने वाढ घेतली आहे. जागतिक बाजारातील अस्थिरता, डॉलरमधील चढउतार, कच्च्या तेलाच्या किंमती आणि आयात शुल्कातील बदल यांचा संयुक्त परिणाम भारतीय बाजारावर दिसून येत आहे.

ग्राहकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण

सोन्याचे दर सतत बदलत असल्याने ग्राहकांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे. अनेक जण आता सोने खरेदी करावे की थांबावे, या विचारात आहेत. विशेषतः मध्यमवर्गीय कुटुंबांना याचा मोठा फटका बसत आहे.

सराफा व्यावसायिकांच्या मते, आगामी काही दिवसांतही बाजारात मोठे चढउतार सुरू राहू शकतात. जागतिक परिस्थिती सुधारली नाही तर सोन्याचे दर आणखी वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. दुसरीकडे काही तज्ज्ञांचे मत आहे की, अचानक वाढ झाल्यानंतर बाजारात काही प्रमाणात स्थिरता येऊ शकते.

नरेंद्र मोदींच्या आवाहनाची चर्चा

दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकांना काही काळ सोने खरेदी टाळण्याचे आवाहन केल्याची चर्चा बाजारात रंगली आहे. सोशल मीडियावर या संदर्भातील विविध दावे व्हायरल होत आहेत. मात्र अधिकृत स्तरावर याबाबत स्पष्ट माहिती समोर आलेली नाही.

तरीदेखील सोन्याच्या वाढत्या किमतींमुळे अनेक ग्राहक आता खरेदी पुढे ढकलताना दिसत आहेत. काही जणांनी गुंतवणुकीसाठी पर्यायी पर्याय शोधण्यास सुरुवात केली आहे.

चांदीच्या दरातही विक्रमी वाढ

सोन्यासोबतच चांदीच्या दरातही मोठी उसळी पाहायला मिळाली. औद्योगिक वापरासाठी चांदीची मागणी वाढत असतानाच गुंतवणूकदारांचाही कल चांदीकडे वाढत आहे. त्यामुळे चांदीच्या दरात तब्बल 20 हजार रुपयांची वाढ झाली.

सराफा बाजारातील व्यापाऱ्यांच्या मते, इलेक्ट्रॉनिक्स, सोलर उद्योग आणि वैद्यकीय क्षेत्रामध्ये चांदीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याने भविष्यात चांदीच्या किमती आणखी वाढू शकतात.

लग्नसराईवर परिणाम

सध्या अनेक ठिकाणी लग्नसराईचा हंगाम सुरू आहे. अशा काळात सोन्या-चांदीच्या वाढलेल्या दरांचा थेट परिणाम विवाहसोहळ्यांवर होताना दिसत आहे. अनेक कुटुंबांनी दागिन्यांचे बजेट कमी केले असून काहींनी हलक्या वजनाच्या दागिन्यांना पसंती दिली आहे.

ज्वेलर्सकडूनही ग्राहकांना विविध ऑफर्स दिल्या जात आहेत. काही दुकानदार जुन्या सोन्याच्या बदल्यात नवीन दागिने देण्यावर भर देत आहेत.

गुंतवणूकदारांसाठी काय?

तज्ज्ञांच्या मते, सोनं हे दीर्घकालीन सुरक्षित गुंतवणूक साधन मानलं जातं. मात्र सध्याच्या अस्थिर परिस्थितीत गुंतवणूक करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे. अचानक दर वाढल्यानंतर लगेच खरेदी करण्याऐवजी बाजाराचा अभ्यास करून निर्णय घेण्याचा सल्ला दिला जात आहे.

एसआयपी, गोल्ड बॉण्ड, गोल्ड ईटीएफ यांसारखे पर्यायही गुंतवणूकदारांसाठी फायदेशीर ठरू शकतात. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, फक्त भाव वाढत आहेत म्हणून घाईघाईने गुंतवणूक करणे टाळावे.

पुढील काळात काय होऊ शकते?

जागतिक स्तरावरील घडामोडी, युद्धस्थिती, डॉलरचा दर आणि केंद्र सरकारची धोरणे यावर पुढील काळातील सोन्या-चांदीच्या किंमती अवलंबून राहतील. जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात तणाव वाढला तर सोन्याचे दर आणखी वाढू शकतात.

दुसरीकडे, युद्धस्थिती नियंत्रणात आली आणि जागतिक बाजार स्थिर झाला तर दर काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे. मात्र सध्या तरी बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण कायम असल्याने ग्राहकांनी सावध भूमिका घेणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञ सांगत आहेत.

निष्कर्ष

सोन्या-चांदीच्या किमतींमध्ये झालेल्या विक्रमी वाढीमुळे सर्वसामान्य नागरिकांपासून व्यापाऱ्यांपर्यंत सर्वांनाच मोठा फटका बसला आहे. आयात शुल्क वाढ, जागतिक युद्धजन्य परिस्थिती आणि बाजारातील अस्थिरता यामुळे सराफा बाजार सध्या प्रचंड दबावाखाली आहे.

आगामी काळात दर आणखी वाढतील की कमी होतील, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. मात्र सध्याच्या परिस्थितीत सोने-चांदी खरेदी करताना विचारपूर्वक निर्णय घेणे गरजेचे ठरत आहे.